28 września 2026 r. odbyło się XXII seminarium naukowe zorganizowane przez Stowarzyszenie Badań nad Źródłami i Funkcjami Prawa „Fontes” – Oddział w Sosnowcu, we współpracy z Katowickim Oddziałem Komisji Nauk Prawnych i Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk. Spotkanie przeprowadzono w formule zdalnej za pośrednictwem platformy ClickMeeting.
Otwarcie XXII seminarium naukowego
Seminarium tradycyjnie otworzył i poprowadził prezes sosnowieckiego oddziału Stowarzyszenia, dr hab. Maciej Borski, który podkreślił znaczenie cyklicznych spotkań naukowych dla integracji środowiska akademickiego oraz wymiany poglądów między przedstawicielami różnych dyscyplin badawczych. Zwrócił również uwagę na potrzebę wspierania aktywności naukowej młodych badaczy, w szczególności doktorantów, zachęcając uczestników do zgłaszania propozycji wystąpień podczas kolejnych seminariów.
„Uberyzacja dywersji w dobie Gig Economy – nowy wymiar zagrożeń hybrydowych”
Referat wprowadzający pt. „Uberyzacja dywersji w dobie Gig Economy – nowy wymiar zagrożeń hybrydowych” wygłosił dr hab. Krzysztof Chochowski z Uniwersytetu Radomskiego im. Kazimierza Pułaskiego.
Prelegent omówił wpływ gospodarki platformowej (Gig Economy) na współczesne modele organizacji działań społecznych i gospodarczych, wskazując na przechodzenie od tradycyjnych, hierarchicznych struktur do rozproszonych form współpracy opartych na platformach cyfrowych oraz algorytmicznie przydzielanych zadaniach. Podkreślił, że decentralizacja sama w sobie nie stanowi zagrożenia, jednak może tworzyć środowisko sprzyjające rozproszeniu odpowiedzialności, wiedzy i kontroli.
W ramach konceptualizacji pojęcia „uberyzacji dywersji” prelegent wskazał jej podstawowe cechy, takie jak decentralizacja, fragmentaryzacja, ograniczona wiedza wykonawców o całości podejmowanych działań, transnarodowość, algorytmizacja oraz skalowalność. Referent porównał również klasyczne formy dywersji z tzw. dywersją platformową, zwracając uwagę na różnice dotyczące organizacji działań, przepływu informacji oraz możliwości identyfikacji ich inicjatorów.
Metoda kompletu normatywnego w analizie zagrożeń hybrydowych
Istotną część wystąpienia poświęcono zastosowaniu metody kompletu normatywnego do analizy zagrożeń hybrydowych. Prelegent wskazał, że współcześnie na funkcjonowanie uczestników obrotu społecznego wpływają nie tylko normy prawne, lecz także algorytmy, regulaminy platform cyfrowych oraz mechanizmy rynkowe.
Omówił ponadto problemy związane z przypisaniem odpowiedzialności prawnej w warunkach rozproszonych działań oraz wyzwania wynikające z transnarodowego charakteru współczesnych zagrożeń. Zwrócił również uwagę na rosnącą rolę narzędzi sztucznej inteligencji w wykrywaniu anomalii, analizie powiązań oraz identyfikowaniu potencjalnych zagrożeń.
W podsumowaniu referatu profesor Chochowski wskazał, że skuteczność przeciwdziałania nowym formom zagrożeń zależy nie od pojedynczych regulacji prawnych, lecz od spójności całego systemu normatywnego obejmującego zarówno normy prawne, jak i rozwiązania organizacyjne oraz technologiczne. Wystąpienie potwierdziło bardzo dobrą znajomość omawianej problematyki przez prelegenta oraz umiejętne wykorzystanie metody kompletu normatywnego w analizie współczesnych zjawisk społecznych.
Dyskusja o odpowiedzialności, regulacjach i nowych technologiach
Referat stał się punktem wyjścia do ożywionej dyskusji poświęconej problemom odpowiedzialności za działania realizowane w ramach gospodarki platformowej, skuteczności obowiązujących regulacji prawnych oraz roli państwa i instytucji publicznych w przeciwdziałaniu zagrożeniom hybrydowym. Uczestnicy podkreślali potrzebę dalszych badań nad wpływem nowych technologii na bezpieczeństwo państwa oraz funkcjonowanie systemów prawnych.
Podsumowanie seminarium
Podsumowując debatę, dr hab. Maciej Borski zwrócił uwagę, że rozwój technologii cyfrowych wymaga równoczesnego doskonalenia narzędzi analitycznych, regulacyjnych i edukacyjnych służących identyfikacji oraz neutralizowaniu nowych zagrożeń.
Na zakończenie pogratulował prelegentowi interesującego wystąpienia, podziękował uczestnikom za aktywny udział w seminarium oraz zaprosił wszystkich zainteresowanych do udziału w kolejnym spotkaniu naukowym organizowanym przez Stowarzyszenie „Fontes”, które odbędzie się w grudniu 2026 r.
