Celem konferencji jest przybliżenie myśli wybitnych badaczy dotyczących edukacji alternatywnej oraz spotkanie z praktyką w tym zakresie.

Ciekawe artykuły związane z edukacją alternatywną znajdujemy u pedagogów wywodzących się z Sosnowca, którym w całości poświęcona była pierwsza edycja naszej konferencji – profesorów Bogdana Suchodolskiego i Czesława Kupisiewicza:
–       Cz. Kupisiewicz, „Szkoła alternatywna – definicja, rodzaje, ocena, perspektywy rozwoju”, [w:] Edukacja alternatywna w XXI wieku, red. Z. Melosik, B. Śliwerski, Impuls, Kraków – Poznań 2010;
–       B. Suchodolski (red.), Alternatywna pedagogika humanistyczna, Ossolineum, Wrocław, Warszawa, Kraków 1990.

Podstawę tegorocznych rozważań stanowić będzie stwierdzenie, że w procesie wychowania ważna jest różnorodność. Warunkiem zaistnienia alternatywy w edukacji jest, między innymi:

• pluralizm i tolerancja danego kraju;
• otwartość społeczeństwa na „odmienność”, elastyczność;
• spontaniczność działania rynku edukacyjnego oraz
• korzystny układ polityki edukacyjnej państwa.

Warunki te są szczególnie istotne w dzisiejszych czasach, kiedy w naszym kraju przebywają tysiące uchodźców z Ukrainy i nie tylko. Należy pamiętać, że Polska jest krajem wielokulturowym. Pomysłodawcą podtytułu tegorocznej edycji naszej konferencji jest Pan Profesor Bogusław Śliwerski.

Profesor Śliwerski w jednym ze swoich artykułów „Edukacja alternatywna” pisze, że można mówić o pedagogice alternatywnej, gdy stwarza ona wybór między dwiema lub co najmniej dwiema możliwościami w sferze szeroko rozumianego wychowania czy kształcenia. Innymi słowy, pedagogika alternatywna to pedagogika co najmniej dwuwariantowa, sprowadzona do jednoznacznych antynomii edukacyjnych i stwarzająca odmienność typu „albo – albo”; „to lub tamto”; lub też pedagogika wyborów pomiędzy różnymi, ale wzajemnie się wykluczającymi ofertami.

Zdaniem Bogusława Śliwerskiego, spór o pedagogikę alternatywną warto zacząć od pytania, czy w ogóle jest coś takiego, jak pedagogika alternatywna? Czy nie jest może tak, iż miano alternatywności przypisuje się określonemu już paradygmatowi czy dyskursowi pedagogicznemu na zasadzie podkreślenia jego szczególnej odmienności w stosunku do pozostałych teorii czy praktyk edukacyjnych?

Czesław Kupisiewicz w cytowanym wyżej artykule podaje kilka definicji szkoły alternatywnej.
Z jednej wynika, że jest to rodzaj placówki oświatowej, zorganizowanej według odmiennych projektów edukacyjnych, stanowiących alternatywę wobec koncepcji realizowanych w szkołach prowadzonych przez organy administracji państwowej, bądź gminnej np.: szkoły waldorfskie, szkoły odwołujące się do systemu pedagogicznego Marii Montessori lub Celestyna Freineta, cześć szkół prowadzonych przez stowarzyszenia społeczne lub religijne.

Według drugiej jest to placówka ukierunkowana na realizację innych niż w szkołach publicznych założeń teleologicznych, programowych, organizacyjnych i metodycznych. Nawiązująca często do koncepcji głoszonych na początku XX w. przez reprezentantów różnych odmian nowego wychowania.
Zgodnie z trzecią definicją jest to ruch oparty na wyborze dokonywanym przez uczniów, rodziców i nauczycieli.

W konferencji potwierdzili udział:
prof. dr hab. Agnieszka Cybal-Michalska– Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Nauczyciel jako kreator orientacji prorozwojowej i proaktywnej młodzieży w świecie permanentnej zmiany
prof. PhDr. Iveta Kovalčíková, PhD.- Prešovská univerzita v Prešove
Nauczanie doświadczalne a nauczanie transmisyjne: refleksja na temat własnych badań eksperymentalnych
prof. dr hab. Marian Nowak– Katolicki Uniwersytet Lubelski im. Jana Pawła II
Świat humanistyczny jako wyzwanie dla alternatywnej pedagogiki humanistycznej Bogdana Suchodolskiego
prof. dr hab. Bogusław Śliwerski – Uniwersytet Łódzki
Polityka oświatowa wobec alternatywnej edukacji
prof. dr hab. Alina Wróbel – Uniwersytet Łódzki
Wychodzenie na pogranicza jako podstawowy kontekst alternatyw edukacyjnych
dr hab. Krystyna Maria Błeszyńska, prof. Pedagogium – Pedagogium Wyższa Szkoła Nauk Społecznych, dr hab. Małgorzata Orłowska, prof. AWSB – Akademia WSB
Pedagogika troski w kontekście wyzwań współczesności
dr hab. Tomasz Huk, prof. UŚ – Uniwersytet Śląski
Edukacja alternatywna w obliczu zmian społecznych i kulturowych 

Program konferencji
„Na pograniczu nauk.
Pedagogika i oświata wobec alternatyw.”
8 maja 2024 r. (czwartek), godz. 10.00 – 17.00
Miejsce: Akademia Humanitas w Sosnowcu – Aula im. prof. Czesława Kupisiewicza

9.00 – 10.00 – rejestracja uczestników
10.00 – 10.20 – uroczyste otwarcie konferencji „Na pograniczu nauk. Pedagogika i oświata wobec alternatyw.”
dr Mariusz Lekston – JM Rektor Akademii Humanitas w Sosnowcu

10.20 – 12.00 – SESJA PLENARNA – CZĘŚĆ I
Prowadzenie: dr hab. Bożena Marzec prof. AH – Dyrektor Instytutu Pedagogiki Akademii Humanitas w Sosnowcu

Wykład inaugurujący konferencję
10.20 – 10.50  prof. dr hab. Agnieszka Cybal-Michalska – Przewodnicząca Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk, Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu Nauczyciel jako kreator orientacji prorozwojowej i proaktywnej młodzieży w świecie permanentnej zmiany

OBRADY:
10.55 – 11.15  ks. prof. dr hab. Marian Nowak – Katolicki Uniwersytet Lubelski
Świat humanistyczny jako wyzwanie dla alternatywnej pedagogiki humanistycznej Bogdana Suchodolskiego

11.15 – 11.30 dr hab. Alina Wróbel, prof. UŁ – Wiceprzewodnicząca Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk, Uniwersytet Łódzki
Wychodzenie na pogranicza jako podstawowy kontekst alternatyw edukacyjnych

11.30 – 11.45 prof. PhDr. Iveta Kovalčíková, PhD. – Prešovská Univerzita v Prešove
Nauczanie doświadczalne a nauczanie transmisyjne: refleksja na temat własnych badań eksperymentalnych.

11.45 – 12.00 prof. dr hab. dr honoris causa multi Bogusław Śliwerski – Uniwersytet Łódzki i Akademia Pedagogiki Specjalnej w Warszawie Polityka oświatowa wobec alternatywnej edukacji

12.00 – 12.30 – PRZERWA KAWOWA
12.30 – 14.00 – SESJA PLENARNA – CZĘŚĆ II 

12.30 – 12.45  dr hab. Tomasz Huk, prof. UŚ – Uniwersytet Śląski, Wicekurator Oświaty w Katowicach
Edukacja domowa w województwie śląskim.

12.45 – 13.00  dr hab. Krystyna Maria Błeszyńska, prof. Pedagogium – Pedagogium – Pedagogium WSNS w Warszawie; dr hab. Małgorzata Orłowska, prof. AWSB – Akademia WSB w Dąbrowie Górniczej
Pedagogika troski w kontekście wyzwań współczesności.

13.00 – 13.15  dr Tomasz Warchoł – Uniwersytet Rzeszowski
Szanse i zagrożenia w obszarze edukacji pozaformalnej

13.15 – 13.30 dr Ewa Żmijewska – Akademia Nauk Stosowanych im. J. Gołuchowskiego w Ostrowcu  Świętokrzyskim
Szkoła wielokulturowa – jeszcze alternatywa czy już mainstream?

13.30 – 13.45  dr Agnieszka Twaróg-Kanus – Uniwersytet Bielsko-Bialski, RODN „WOM” w Katowicach
Empatia społeczna jako kompetencja (dla) przyszłości 

13.45 – 14.00  dr Jolanta Machowska-Goc – Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Obraz wymarzonego nauczyciela w perspektywie młodych ludzi jako most skierowany wobec drugiego człowieka

14.00 – 15.00 – PRZERWA OBIADOW
15.00 – 16.30 – SESJA PLENARNA – CZĘŚĆ III

15.00 -15.15 dr Natalia Gumińska-Gielata – Uniwersytet Bielsko – Bialski
Nowoczesna pedagogika specjalna – spektrum autyzmu w świetle podejścia Relacyjnego

15.15 – 15.30 ks. Mateusz Janyga SJ – Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej Jezuitów w Mysłowicach
W poszukiwaniu edukacji holistycznej – na przykładzie przedszkola i szkoły podstawowej jezuitów w Mysłowicach.

15.30 – 15.45 dr Agata Miodek-Wojdyła – Niepubliczny Leśny Punkt Przedszkolny Mysikrólik, Szkoła Podstawowa nr 15 w Tarnowskich Górach
Niepubliczny Leśny Punkt Przedszkolny „Mysikrólik” jako przykład alternatywnej formy edukacji.

15.45 – 16.00 Małgorzata Chojnacka- Lewandowska – prezes Stowarzyszenia Campania Teatralna „GENESIS” Europejskie Centrum Kultury i Edukacji
Sztuka i artyści w edukacji alternatywnej

16.00 – 16.15 Karolina Federowicz, Ewelina Adamczyk – Szkoła Podstawowa nr 8 im. Karola Wojtyły w Sosnowcu
Nie trzeba zmieniać szkoły, aby zmienić edukację. Alternatywne podejścia w pracy polonistek: Kids`Skills, uważność i nowoczesne metody nauczania w szkole publicznej.
16.15 – 17.00 – DYSKUSJA – PODSUMOWANIE KONFERENCJI