W dniu 30 października 2025 r. odbyło się jubileuszowe XX seminarium naukowe zorganizowane przez Stowarzyszenie Badań nad Źródłami i Funkcjami Prawa „Fontes” – Oddział w Sosnowcu, we współpracy z katowickim oddziałem Komisji Nauk Prawnych i Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk. Spotkanie przeprowadzono w formule zdalnej za pośrednictwem platformy ClickMeeting.
Otwarcie i cele spotkania
Seminarium otworzył i poprowadził prezes sosnowickiego oddziału Stowarzyszenia, dr hab. Maciej Borski. W swoim wystąpieniu podkreślił otwarty charakter cyklu seminariów oraz ich znaczenie dla integracji środowiska naukowego. Zwrócił również uwagę na potrzebę wspierania aktywności badawczej młodych naukowców, zwłaszcza doktorantów, zachęcając ich do zgłaszania propozycji referatów na kolejne spotkania.
Wprowadzenie do problematyki demograficznej
Referat wprowadzający wygłosiła dr Anna Feja-Paszkiewicz z Instytutu Nauk Prawnych Uniwersytetu Zielonogórskiego. W wystąpieniu pt. „Dlaczego jest nas coraz mniej? Polityka prorodzinna – uwagi na tle rozwiązań polskich i europejskich” przedstawiła kluczowe wyzwania współczesnej polityki prorodzinnej w kontekście kryzysu demograficznego. Wskazała, że spadek dzietności, starzenie się społeczeństw oraz nasilone procesy migracyjne to zjawiska o charakterze ogólnoeuropejskim.
Wnioski i rekomendacje prelegentki
Prelegentka zaakcentowała, że skuteczna polityka prorodzinna nie powinna ograniczać się wyłącznie do instrumentów finansowych. Jej zdaniem konieczne jest równoległe podejmowanie działań wspierających stabilność zatrudnienia, zwiększających dostępność mieszkań oraz rozwijających system usług opiekuńczych. Wystąpienie zostało wysoko ocenione przez uczestników, m.in. ze względu na trafne zastosowanie metody kompletu normatywnego.
Ożywiona dyskusja uczestników
Referat stał się punktem wyjścia do szerokiej i żywej dyskusji. Uczestnicy poruszali m.in. kwestie granic ingerencji państwa w decyzje prokreacyjne, skuteczności transferów socjalnych, znaczenia kultury pracy oraz możliwości adaptacji zagranicznych – zwłaszcza skandynawskich – modeli polityki prorodzinnej do polskich realiów. Zwrócono także uwagę na zmieniające się wartości społeczne i potrzebę uwzględniania różnorodnych form życia rodzinnego w projektowaniu polityk publicznych.
Podsumowanie i zapowiedź kolejnych spotkań
Podsumowując debatę, dr hab. Maciej Borski podkreślił wielowymiarowy charakter kryzysu demograficznego oraz konieczność prowadzenia długofalowej, spójnej polityki prorodzinnej, wykraczającej poza pojedyncze rozwiązania prawne i ekonomiczne. Na zakończenie pogratulował prelegentce wartościowego wystąpienia, podziękował uczestnikom za aktywny udział oraz zaprosił na kolejne seminarium, które – podobnie jak obecne – odbędzie się w formule zdalnej.
