Wyniki badania i Indeks Gotowości Organizacji na Przyszłość Pracy.
94% badanych przedstawicieli organizacji postrzega rozwój sztucznej inteligencji jako szansę. 85% deklaruje otwartość na testowanie nowych technologii. A jednak tylko 16% organizacji traktuje AI jako element szerszego kierunku rozwoju. W większości przypadków pozostaje ona narzędziem wykorzystywanym tylko w wybranych obszarach albo przedmiotem pojedynczych testów i pilotaży. To właśnie ta różnica między otwartością na technologię a gotowością do przeprowadzenia zmiany jest jednym z najważniejszych wniosków raportu Kompetencje przyszłości i AI. Gotowość organizacji na przyszłość pracy, którego autorkami są Anna Majkowska i dr inż. Joanna Tokar, prof. AH wykładowczynie Akademii Humanitas.
Publikacja powstała na podstawie badania ankietowego, które zostało przeprowadzone wśród 134 przedstawicieli organizacji reprezentujących różne sektory, branże i wielkości. Autorki raportu nie pytają wyłącznie o to czy firmy korzystają ze sztucznej inteligencji. Sprawdzają coś znacznie istotniejszego: na ile organizacje są przygotowane do świata, w którym coraz częściej muszą decydować, które zadania powierzyć AI, które pozostawić ludziom, a które realizować poprzez połączenie ludzkich kompetencji i możliwości technologii. Taki podział zadań zmienia sposób organizowania pracy, wymagań wobec pracowników i liderów oraz sposób, w jaki organizacje budują swoją przewagę konkurencyjną.
Otwartość to dopiero początek
Z raportu Kompetencje przyszłości i AI. Gotowość organizacji na przyszłość pracy wyłania się obraz organizacji, które są otwarte na zmiany, ale nie zawsze są jeszcze gotowe, by przeprowadzić je konsekwentnie i na większą skalę. Dobrze pokazują to wyniki dotyczące adaptacyjności i kultury eksperymentowania, czyli wymiaru, który obejmuje zarówno świadomość potrzeby zmiany i postawę wobec eksperymentowania, jak i zdolność do przełożenia tej otwartości na działanie. Obszar adaptacyjności i kultury eksperymentowania uzyskał najwyższy wynik spośród sześciu analizowanych wymiarów: 65,7 pkt. Aż 85% badanych deklaruje otwartość na testowanie nowych rozwiązań i technologii, 72% ocenia, że dobrze lub bardzo dobrze dostosowuje się do dynamicznych zmian, a taki sam odsetek często podejmuje działania usprawniające sposób pracy. Kiedy jednak przychodzi do szybkiego wdrażania zmian, wysoki poziom gotowości deklaruje już tylko 37% organizacji. Wniosek? Organizacje są chętne, by próbować nowych rozwiązań, ale znacznie trudniej jest im je sprawnie wdrożyć.
I właśnie dlatego sama otwartość na AI czy gotowość do testowania nowych technologii nie wystarczają, by mówić o gotowości organizacji na przyszłość pracy. Potrzebne są również:
- Strategia i orientacja na AI
- Przywództwo i zarządzanie zmianą
- Kompetencje i zdolność uczenia się
- Procesy, dane i gotowość operacyjna
- Adaptacyjność i kultura eksperymentowania
- Realne wykorzystanie AI i dojrzałość wdrożeniowa
To właśnie te elementy gotowości autorki raportu Anna Majkowska i dr inż. Joanna Tokar połączyły w autorskim Indeksie Gotowości Organizacji na Przyszłość Pracy.
Jak działa Indeks Gotowości Organizacji?
Indeks Gotowości Organizacji na Przyszłość Pracy to narzędzie, które łączy sześć wyżej wymienionych wymiarów gotowości organizacji i pozwala ocenić jej przygotowanie do zmian technologicznych w skali od 0 do 100. Co ważne, nie sprowadza diagnozy do samego wykorzystania AI, pokazuje również mocne strony organizacji i obszary wymagające dalszego rozwoju. Zatem Indeks Gotowości Organizacji na Przyszłość Pracy pozwala organizacjom otrzymać ich wielowymiarowy obraz.
Indeks Gotowości Organizacji na Przyszłość Pracy nie jest wyłącznie wskaźnikiem stworzonym na potrzeby tego jednego badania. Wykładowczynie Akademii Humanitas tak skonstruowały ten syntetyczny wskaźnik, że może on stanowić punkt wyjścia do dalszego rozwijania i adaptowania narzędzia, tak aby w przyszłości jeszcze dokładniej odpowiadał na pytania o gotowość organizacji do transformacji i przyszłości pracy.
Kompetencje przyszłości nie kończą się na AI
Na podstawie uzyskanych w raporcie wyników można wnioskować, że organizacje nie definiują kompetencji przyszłości wyłącznie przez pryzmat nowych technologii. Wobec tego, jakich ludzi będą potrzebować organizacje? Odpowiedź jest dość jednoznaczna i nie sprowadza się wyłącznie do znajomości kolejnych narzędzi AI. Co prawda, w perspektywie najbliższych 2-3 lat najczęściej wskazywaną kompetencją jest rozumienie technologii i narzędzi AI (69,4%), ale kolejne pozycje zajmują:
- analiza danych i wyciąganie wniosków (62,7%);
- komunikacja i współpraca (54,5%);
- adaptacyjność i elastyczność działania (53%);
- krytyczne myślenie (50%).
To ważne, bo pokazuje, że rozwój kompetencji technologicznych nie oznacza odejścia od kompetencji społecznych czy poznawczych, a wręcz przeciwnie – organizacje potrzebują ludzi, którzy potrafią korzystać z nowych technologii, ale również ocenić jakość informacji, współpracować, dostosowywać się do zmiany i podejmować decyzje wtedy, gdy technologia nie daje jednej oczywistej odpowiedzi. Przyszłość pracy wymaga więc nie wyboru między kompetencjami technologicznymi a „ludzkimi”, ale ich połączenia.
Nowy świat pracy wymaga nowych odpowiedzi od edukacji
Wnioski z raportu mają znaczenie nie tylko dla przedsiębiorstw, dotyczą również edukacji. Skoro zmienia się sposób organizowania pracy, zmienia się także odpowiedź na pytanie: do czego właściwie my jako uczelnia powinniśmy przygotowywać ludzi?
Jak podkreśla dr Mariusz Lekston, Rektor Akademii Humanitas, zadaniem uczelni nie jest już wyłącznie przygotowanie do wykonywania określonego zawodu:
W świecie, w którym sztuczna inteligencja zmienia sposób funkcjonowania organizacji, zadaniem uczelni jest nie tylko przekazywanie wiedzy, lecz także rozwijanie zdolności jej krytycznej oceny i odpowiedzialnego wykorzystania.
Kompetencje technologiczne powinny iść w parze z umiejętnością współpracy, komunikacji i adaptacji, a także ze świadomością etycznych i prawnych konsekwencji stosowania nowych rozwiązań. Rolą edukacji staje się przygotowanie ludzi do świadomego funkcjonowania w środowisku, w którym technologia jest coraz bardziej obecna, ale nie rozwiązuje za człowieka wszystkich problemów. Oznacza to potrzebę łączenia wiedzy specjalistycznej z umiejętnością jej krytycznego wykorzystania, samodzielnego podejmowania decyzji, uczenia się i reagowania na zmianę.
Ważny krok w badaniach nad przyszłością pracy
Raport Kompetencje przyszłości i AI. Gotowość organizacji na przyszłość pracy pokazuje, że przyszłość pracy nie jest już odległą perspektywą, lecz procesem, który dzieje się tu i teraz. Organizacje coraz częściej eksperymentują z AI i dostrzegają potencjał nowych technologii, ale jednocześnie mierzą się z pytaniem, jak przełożyć tę otwartość na trwałą zmianę sposobu pracy, zarządzania i rozwijania kompetencji.
Dla Akademii Humanitas badanie dr inż. Joanny Tokar, prof. AH i Anny Majkowskiej jest czymś więcej niż diagnozą stanu organizacji. To przykład działalności naukowej, która pozwala lepiej rozumieć zmiany zachodzące na rynku pracy i szukać odpowiedzi na pytania ważne zarówno dla organizacji, jak i dla edukacji. Autorski Indeks Gotowości Organizacji na Przyszłość Pracy otwiera przy tym możliwość dalszego rozwijania badań i pogłębiania wiedzy o tym, co rzeczywiście decyduje o gotowości do przyszłości pracy.
Jakie jeszcze wnioski płyną z badania i co wyniki oznaczają dla organizacji, liderów oraz pracowników? Zachęcamy do zapoznania się z pełną treścią raportu.
