Odpowiedzialność cywilnoprawna za szkody doznane przed urodzeniem

Wykaz ważniejszych skrótów
Wprowadzenie

Rozdział 1
Status prawny nasciturusa

1. In dubio pro vita humana? Czyli o sporze o początek ludzkiego życia

2. Istota statusu nasciturusa
     2.1. Rozumienie pojęcia nasciturus
     2.2. Pojęcie nasciturusa na tle historycznoprawnym
     2.3. Zdolność prawna i podmiotowość prawna a nasciturus
     2.4. Nasciturus a status prawny ludzkich gamet i embrionów
       2.4.1. Status prawny gamet
       2.4.2. Status prawny zarodków (embrionów) w warunkach pozaustrojowych (in vitro)
     2.5. Nasciturus a eksperyment medyczny

3. Prawa nasciturusa jako prawa konstytucyjne
     3.1. Godność jako cecha przyrodzona nasciturusa
     3.2. Nasciturus a prawo do ochrony życia
     3.3. Prawo do ochrony zdrowia nasciturusa
       3.3.1. Nasciturus jako pacjent
       3.3.2. Naruszenie praw pacjenta w przypadku nasciturusa
   Podsumowanie

Rozdział 2
Szkoda jako przesłanka odpowiedzialności cywilnej

1. Pojęcie i rodzaje szkód doznanych przed urodzeniem
     1.1. Rozumienie pojęcia szkody doznanej przed urodzeniem w polskim prawie cywilnym
       1.1.1. Szkoda doznana przed urodzeniem jako szkoda majątkowa
       1.1.2. Szkoda doznana przed urodzeniem jako szkoda niemajątkowa (krzywda)
       1.1.3. Kategoria szkód pośrednich i bezpośrednich

2. Prekursoryjność odpowiedzialności za szkody przedurodzeniowe w judykaturze

3. Problematyka szkód następczych (prekoncepcyjnych)

4. Czy urodzenie się dziecka może być szkodą?
   Podsumowanie

Rozdział 3
Związek przyczynowo-skutkowy w odniesieniu do odpowiedzialności cywilnoprawnej za szkody doznane przed urodzeniem

1. Test conditio sine qua non – teoria ekwiwalencji
     1.1. Bezprawność
     1.2. Wina

2. Zaniechanie stanowiące przyczynę skutku

3. Sposoby rozumienia „normalnych następstw” na tle szkód przedurodzeniowych

4. Utracona szansa a związek przyczynowo-skutkowy
     4.1. Koncepcja utraconej szansy – tło prawnoporównawcze
     4.2. Koncepcja utraconej szansy w prawie polskim
     4.3. Utrata szansy – związek przyczynowy a szkoda

5. Lekarski obowiązek informacyjny
     5.1. Autonomia pacjenta w świetle odpowiedzialności za szkody doznane przed urodzeniem
     5.2. Autonomia woli kobiety w ciąży i jej ewentualne ograniczenia
   Podsumowanie

Rozdział 4
Zdarzenie sprawcze jako przesłanka odpowiedzialności deliktowej za szkodę doznaną przed urodzeniem

1. Ochrona prawna nasciturusa przed zachowaniami matki (rodziców)
     1.1. Podejmowanie przez matkę działań szkodzących a dobro nasciturusa
     1.2. Umowy dotyczące nasciturusa
     1.3. Dziedziczenie a nasciturus w kontekście odpowiedzialności cywilnoprawnej
     1.4. Ochrona dóbr osobistych nasciturusa
     1.5. Konflikt (kolizja) interesów – dobro nasciturusa a dobro i autonomia innych podmiotów
     1.6. Ochrona nasciturusa przed deliktem osoby trzeciej

2. Szkody powstałe w związku z genetyczną diagnostyką preimplantacyjną (PGD)
     2.1. Istota i bioetyczna dopuszczalność genetycznej diagnostyki preimplantacyjnej
     2.2. Dopuszczalność stosowania PGD w ujęciu prawnoporównawczym
     2.3. Dopuszczalność stosowania PGD w prawie polskim
     2.4. Koncepcja savior sibling, child designer i designer disability a ochrona nasciturusa
     2.5. Preimplantacyjna diagnostyka genetyczna a odpowiedzialność za szkody doznane przed urodzeniem
     2.6. Problematyka zdarzeń sprawczych w odniesieniu do badań przedurodzeniowych

3. Szkody powstałe w związku z diagnostyką prenatalną i opieką okołoporodową
     3.1. Istota diagnostyki prenatalnej
     3.2. Dopuszczalność stosowania diagnostyki prenatalnej w prawie polskim
     3.3. Zdarzenia sprawcze związane z diagnostyką prenatalną i opieką okołoporodową
     3.4. Odpowiedzialność cywilnoprawna za szkody doznane przed urodzeniem a klauzula sumienia

4. Szkody powstałe w związku z medycznie wspomaganą ludzką prokreacją (MAP)
     4.1. Istota medycznie wspomaganej ludzkiej prokreacji – sztuczna inseminacja, zapłodnienie pozaustrojowe, macierzyństwo zastępcze
     4.2. Regulacje prawne dotyczące medycznie wspomaganej ludzkiej prokreacji – kontekst prawnoporównawczy
     4.3. Zdarzenia sprawcze związane z medycznie wspomaganą ludzką prokreacją
       4.3.1. Zdarzenia sprawcze związane z wykonaniem zabiegu AI lub IVF
       4.3.2. Zdarzenia sprawcze związane z przechowywaniem i konserwacją embrionów i gamet
       4.3.3. Zdarzenia sprawcze związane z macierzyństwem zastępczym
   Podsumowanie

Rozdział 5
Odpowiedzialność cywilnoprawna za szkody doznane przed urodzeniem a roszczenia wrongful conception, wrongful birth i wrongful life

1. Wrongful conception action i wrongful birth action – istota roszczeń
     1.1. Szkoda jako przesłanka odpowiedzialności odszkodowawczej w tych roszczeniach
     1.2. Związek przyczynowo-skutkowy jako przesłanka odpowiedzialności odszkodowawczej
     1.3. Zdarzenie sprawcze jako przesłanka odpowiedzialności odszkodowawczej

2. Wrongful conception action i wrongful birth action w orzecznictwie światowym – analiza prawnoporównawcza

3. Wrongful life w świetle przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej w prawie polskim
     3.1. Szkoda jako przesłanka odpowiedzialności odszkodowawczej
     3.2. Związek przyczynowo-skutkowy i zdarzenie sprawcze jako przesłanki odpowiedzialności
     3.3. Zdarzenie sprawcze jako przesłanka odpowiedzialności

4. Roszczenie wrongful life w judykaturze obcej – przegląd prawnoporównawczy
   Podsumowanie

Rozdział 6
Wpływ wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 października 2020 roku na odpowiedzialność cywilnoprawną za szkody doznane przed urodzeniem

1. Spór o dopuszczalność przerywania ciąży

2. Dopuszczalność przerywania ciąży w kontekście badań prenatalnych i odpowiedzialności za szkodę w orzecznictwie ETPCz

3. Orzecznictwo polskie w sprawach dotyczących aborcji

4. Dostęp do badań przedurodzeniowych w świetle derogacji art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.r.

5. Uniemożliwienie przeprowadzenia dopuszczalnej przez prawo terminacji ciąży – odpowiedzialność za odmowę przeprowadzenia aborcji

6. Terminacja ciąży a sprzeciw sumienia

7. Prawo do terminacji ciąży jako dobro osobiste, prawo podmiotowe i prawo człowieka

8. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 października 2020 roku (K 1/20) i jego wpływ na prawa prokreacyjne

9. W poszukiwaniu podstaw do wystąpienia z roszczeniem w przypadku derogacji art. 4a ust. 1 pkt u.p.r. – rozproszona sądowa kontrola konstytucyjności prawa

10. W poszukiwaniu prawnych rozwiązań sporu o terminację ciąży w trzy lata po opublikowaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 października 2020 r.
    Podsumowanie

Zakończenie
Bibliografia