Jak budować uczelnię, w której każda osoba może czuć się bezpiecznie, być traktowana z szacunkiem i rozwijać się w atmosferze zaufania? Właśnie wokół tych pytań koncentrowała się konferencja, która odbyła się 24 kwietnia 2026 roku na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele środowiska akademickiego, eksperci i praktycy zajmujący się problematyką przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji. W debacie udział wziął udział dr Mariusz Lekston, rektor Akademii Humanitas.
Ogólnopolski projekt na rzecz bezpiecznych uczelni
Spotkanie w Krakowie było jedną z regionalnych konferencji organizowanych w ramach projektu „Uczelnia – przestrzeń bezpieczna od mobbingu i dyskryminacji – działania na rzecz wspierania polityki antymobbingowej i działań niepożądanych na polskich uczelniach”. To ogólnopolskie przedsięwzięcie zostało zainicjowane przez Uniwersytet Warszawski, przygotowane pod kierunkiem prof. dr. hab. Jacka Męciny i jest realizowane ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Jego celem jest wspieranie uczelni w budowaniu środowiska wolnego od mobbingu, dyskryminacji i innych zachowań niepożądanych.
Bezpieczeństwo to nie tylko procedury
Twórcy projektu wychodzą z założenia, że uczelnia powinna być przestrzenią bezpieczną nie tylko w wymiarze formalnym, ale także codziennym i relacyjnym. Bezpieczeństwo akademickie to przecież nie tylko procedury, lecz także kultura organizacyjna, sposób komunikacji, jakość relacji i gotowość do reagowania wtedy, gdy dochodzi do przekraczania granic. W materiale projektowym mocno wybrzmiewa myśl, że odpowiedzialne zarządzanie, jasne zasady i edukacja całej społeczności akademickiej są kluczowe dla tworzenia środowiska opartego na zaufaniu, szacunku i poczuciu bezpieczeństwa.
Skala problemu i konkretne działania
Projekt odpowiada na problem, który nie jest marginalny. Przywołane w jego założeniach badania pokazują, że skala zjawiska jest poważna: w badaniu Niezależnego Zrzeszenia Studentów z 2021 roku 55% respondentów zadeklarowało, że miało do czynienia z mobbingiem na uczelni, natomiast badanie Fundacji Science Watch Polska z 2022 roku wykazało, że ponad 70% pracowników naukowych doświadczyło nierównego traktowania, a 65% wskazało na doświadczenie mobbingu w miejscu pracy.
To właśnie dlatego projekt nie ogranicza się do samego diagnozowania problemu. Zakłada także prowadzenie badań, audytów, wymianę doświadczeń oraz wypracowanie rekomendacji, które będą mogły realnie wspierać uczelnie we wdrażaniu skutecznych polityk antymobbingowych i antydyskryminacyjnych. Chodzi nie tylko o reagowanie na sytuacje kryzysowe, ale również o budowanie takich warunków pracy i studiowania, w których godność, równość i wzajemny szacunek stanowią realny fundament funkcjonowania wspólnoty akademickiej.
Wspólna debata i wymiana doświadczeń
Ważną częścią projektu stanowią konferencje regionalne, które pozwalają spotkać się przedstawicielom różnych ośrodków akademickich oraz instytucji. Częścią krakowskiej konferencji była debata programowa „Bezpieczna Uczelnia – dobre praktyki i aktualne wyzwania”, poświęcona doświadczeniom różnych instytucji oraz wspólnemu namysłowi nad tym, jak skutecznie przeciwdziałać mobbingowi, dyskryminacji i innym niepożądanym zachowaniom w środowisku akademickim. W rozmowie obok rektora Akademii Humanitas dra Mariusza Lekstona udział wzięli: dr inż. Marek Bauer, Prorektor Politechniki Krakowskiej, prof. dr hab. inż. Ewa Błońska, Prorektor Uniwersytetu Rolniczego, dr hab. Maria Bosak-Sojka, prof. UR z Uniwersytetu Rzeszowskiego, dr n. med. Wojciech Placha z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, dr hab. Izabela Stańczyk, prof. UJ z Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz nadinspektor Artur Samek z Okręgowego Inspektoratu Pracy w Krakowie. Debatę moderowała dr hab. Beata Baran-Wesołowska z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Rozmowa wyraźnie pokazała, że bezpieczeństwo na uczelni nie jest tematem pobocznym, ale jednym z podstawowych warunków dobrze funkcjonującej wspólnoty akademickiej. Cieszy nas, że uczelnie coraz wyraźniej dostrzegają znaczenie tej problematyki i podejmują wspólne działania.
Szczegóły dotyczące projektu: https://bezpiecznauczelnia.com.pl/
