Podstawy arteterapii dla psychologów i pedagogów

1. Podstawy arteterapii

• czym jest arteterapia,
• cele i obszary jej wykorzystywania,
• arteterapia a zajęcia plastyczne,
• znaczenie procesu twórczego i relacji z uczestnikiem,
• rola psychologa i pedagoga prowadzącego działania arteterapeutyczne.

2. Organizacja spotkania arteterapeutycznego

• przygotowanie przestrzeni i materiałów,
• budowanie poczucia bezpieczeństwa,
• kontrakt i zasady pracy,
• etapy spotkania,
• rozpoczynanie i kończenie procesu,
• dostosowanie działań do wieku i możliwości uczestników.

3. Formułowanie celów

• rozpoznawanie potrzeb uczestników,
• różnica między tematem a celem zajęć,
• dobór działania twórczego do założonego celu,
• cele związane z ekspresją, komunikacją, relacjami, zasobami i samoświadomością.

4. Wybrane doświadczenia arteterapeutyczne

Uczestnicy poznają i samodzielnie przechodzą doświadczenia wykorzystujące:

• rysunek i malarstwo,
• kolor i symbol,
• kolaż,
• muzykę i dźwięk,
• ruch i ekspresję ciała,
• opowieść, metaforę i wyobraźnię,
• działania indywidualne, w parach i w grupie.

Każde doświadczenie zostanie omówione pod kątem celu, sposobu prowadzenia, możliwych modyfikacji oraz zastosowania w pracy psychologa i pedagoga.

5. Obserwacja i rozmowa po doświadczeniu

• obserwowanie sposobu uczestniczenia w procesie twórczym,
• oddzielanie obserwacji od interpretacji,
• unikanie oceniania i przypisywania znaczeń pracy,
• zadawanie pytań otwartych,
• wspieranie uczestnika w samodzielnym nadawaniu znaczenia,
• prawo do odmowy wypowiedzi i prezentowania pracy.

6. Trudne sytuacje i granice pracy

• odmowa udziału,
• wycofanie i brak zaangażowania,
• krytykowanie własnej pracy,
• porównywanie prac,
• pojawienie się silnych emocji,
• reagowanie bez naruszania granic uczestnika,
• granice kompetencji osoby prowadzącej.

7. Projektowanie własnego doświadczenia arteterapeutycznego

Uczestnicy przygotują własną propozycję zawierającą:

• cel,
• grupę odbiorców,
• potrzebne materiały,
• sposób wprowadzenia,
• przebieg działania,
• pytania do rozmowy,
• sposób zakończenia,
• możliwe modyfikacje.