Czy cz\u0142owiek mo\u017ce dochodzi\u0107 swoich praw za szkod\u0119, kt\u00f3rej dozna\u0142 jeszcze przed narodzinami? Cho\u0107 brzmi to jak pytanie z pogranicza filozofii, bioetyki i prawa, od lat znajduje si\u0119 ono w centrum zainteresowania prawnik\u00f3w oraz s\u0105d\u00f3w. Rozw\u00f3j medycyny, diagnostyki prenatalnej i technik wspomaganego rozrodu sprawia, \u017ce tradycyjne konstrukcje prawa cywilnego coraz cz\u0119\u015bciej staj\u0105 przed nowymi wyzwaniami.<\/p>\n\n\n\n
To w\u0142a\u015bnie tej problematyce po\u015bwi\u0119cona jest monografia Odpowiedzialno\u015b\u0107 cywilnoprawna za szkody doznane przed urodzeniem<\/em><\/strong> <\/em>autorstwa dr Magdaleny Sobas \u2013 doktora nauk prawnych oraz pracowniczki dydaktyczno-naukowej Akademii Humanitas. Publikacja wydana przez Oficyn\u0119 Wydawnicz\u0105 \u201eHumanitas\u201d podejmuje interdyscyplinarn\u0105 analiz\u0119 zagadnienia, \u0142\u0105cz\u0105c perspektyw\u0119 prawa cywilnego z medycyn\u0105, bioetyk\u0105 oraz prawami cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n Na pierwszy rzut oka mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce prawo chroni cz\u0142owieka dopiero od chwili narodzin. Tymczasem przepisy przewiduj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 dochodzenia roszcze\u0144 tak\u017ce wtedy, gdy szkoda powsta\u0142a jeszcze przed urodzeniem dziecka. <\/p>\n\n\n\n Podstaw\u0119 stanowi art. 446 Kodeksu cywilnego, zgodnie z kt\u00f3rym dziecko po urodzeniu mo\u017ce dochodzi\u0107 naprawienia szkody wyrz\u0105dzonej mu jeszcze przed narodzeniem. W praktyce oznacza to konieczno\u015b\u0107 odpowiedzi na szereg pyta\u0144 dotycz\u0105cych zar\u00f3wno odpowiedzialno\u015bci cywilnoprawnej, jak i statusu prawnego dziecka w fazie prenatalnej.<\/p>\n\n\n\n Jak pokazuje autorka, odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkody doznane przed urodzeniem rodzi wiele pyta\u0144 prawnych. Dotycz\u0105 one nie tylko samej mo\u017cliwo\u015bci dochodzenia roszcze\u0144, lecz tak\u017ce statusu prawnego dziecka przed narodzinami oraz sposobu interpretowania spraw okre\u015blanych w literaturze jako wrongful conception<\/em>, wrongful birth<\/em> i wrongful life<\/em>. <\/p>\n\n\n\n Post\u0119p medycyny nieustannie przesuwa granice tego, co jest mo\u017cliwe. Za tym rozwojem nie zawsze nad\u0105\u017caj\u0105 jednak przepisy prawa, kt\u00f3re musz\u0105 mierzy\u0107 si\u0119 z nowymi problemami zwi\u0105zanymi m.in. z diagnostyk\u0105 prenataln\u0105, procedurami IVF czy genetyczn\u0105 diagnostyk\u0105 preimplantacyjn\u0105. To w\u0142a\u015bnie tym zagadnieniom przygl\u0105da si\u0119 dr Magdalena Sobas. W monografii analizuje, w jaki spos\u00f3b obowi\u0105zuj\u0105ce przepisy odnosz\u0105 si\u0119 do wyzwa\u0144 wynikaj\u0105cych z rozwoju medycyny reprodukcyjnej, diagnostyki prenatalnej i genetycznej oraz gdzie pojawiaj\u0105 si\u0119 problemy interpretacyjne wymagaj\u0105ce nowych rozwi\u0105za\u0144 <\/p>\n\n\n\n Problem odpowiedzialno\u015bci za szkody doznane przed urodzeniem nie pozostaje wy\u0142\u0105cznie przedmiotem akademickich rozwa\u017ca\u0144. Coraz cz\u0119\u015bciej staje si\u0119 praktycznym wyzwaniem dla prawnik\u00f3w, lekarzy i s\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re musz\u0105 interpretowa\u0107 przepisy w rzeczywisto\u015bci zmieniaj\u0105cej si\u0119 szybciej ni\u017c ustawodawstwo.<\/p>\n\n\n\n Jednym z najwi\u0119kszych atut\u00f3w publikacji jest jej praktyczny wymiar. Autorka nie ogranicza si\u0119 do analizy przepis\u00f3w Kodeksu cywilnego, lecz pokazuje, jak funkcjonuj\u0105 one w rzeczywistych sporach prawnych.<\/p>\n\n\n\n W monografii om\u00f3wiono zagadnienia zwi\u0105zane z diagnostyk\u0105 prenataln\u0105, procedurami medycznie wspomaganej prokreacji, w tym zap\u0142odnieniem pozaustrojowym (IVF) i sztuczn\u0105 inseminacj\u0105 oraz genetyczn\u0105 diagnostyk\u0105 preimplantacyjn\u0105. Publikacja zawiera r\u00f3wnie\u017c analiz\u0119 polskiego i zagranicznego orzecznictwa dotycz\u0105cego odpowiedzialno\u015bci za szkody doznane przed urodzeniem. <\/p>\n\n\n\n Jednym z zagadnie\u0144 poruszanych w monografii jest wp\u0142yw wyroku Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z 22 pa\u017adziernika 2020 roku na odpowiedzialno\u015b\u0107 cywilnoprawn\u0105 za szkody doznane przed urodzeniem. Autorka analizuje konsekwencje derogacji tzw. przes\u0142anki embriopatologicznej w kontek\u015bcie odpowiedzialno\u015bci cywilnoprawnej, dost\u0119pu do bada\u0144 przedurodzeniowych oraz mo\u017cliwo\u015bci dochodzenia roszcze\u0144. <\/p>\n\n\n\n Jak wskazuje autorka, po wyroku Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z 22 pa\u017adziernika 2020 roku nie powsta\u0142o opracowanie po\u015bwi\u0119cone wp\u0142ywowi tych zmian na dost\u0119p do bada\u0144 przedurodzeniowych, mo\u017cliwo\u015b\u0107 dochodzenia roszcze\u0144 w zwi\u0105zku z uniemo\u017cliwieniem przeprowadzenia zgodnej z prawem terminacji ci\u0105\u017cy oraz prawa prokreacyjne. Monografia stanowi pierwsz\u0105 sp\u00f3jn\u0105 koncepcyjnie prac\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 tej problematyce. <\/p>\n\n\n\nSzkoda przed narodzinami \u2013 co to w\u0142a\u015bciwie oznacza? <\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Czy prawo nad\u0105\u017ca za rozwojem medycyny?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Kiedy powstaje odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkod\u0119 doznan\u0105 przed urodzeniem? <\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Wyrok Trybuna\u0142u Konstytucyjnego a odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkody doznane przed urodzeniem<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Publikacja dla prawnik\u00f3w, student\u00f3w i os\u00f3b zainteresowanych prawem medycznym<\/strong><\/h2>\n\n\n\n