{"id":24078,"date":"2026-04-29T09:13:44","date_gmt":"2026-04-29T07:13:44","guid":{"rendered":"https:\/\/humanitas.edu.pl\/?post_type=knowledge-base&p=24078"},"modified":"2026-04-29T09:13:47","modified_gmt":"2026-04-29T07:13:47","slug":"lifelong-learning-czym-jest-i-dlaczego-warto-uczyc-sie-przez-cale-zycie","status":"publish","type":"knowledge-base","link":"https:\/\/humanitas.edu.pl\/uk\/knowledge-base-uk\/lifelong-learning-czym-jest-i-dlaczego-warto-uczyc-sie-przez-cale-zycie\/","title":{"rendered":"Lifelong learning \u2013 czym jest i dlaczego warto uczy\u0107 si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie?"},"content":{"rendered":"\n

Lifelong learning nie jest dzi\u015b jedynie postulatem edukacyjnym, sta\u0142 si\u0119 konieczno\u015bci\u0105 wpisan\u0105 w realia wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Oznacza trwa\u0142\u0105 gotowo\u015b\u0107 do aktualizowania wiedzy i redefiniowania kompetencji \u2013 zar\u00f3wno w odpowiedzi na zmiany rynku pracy, jak i w trosce o w\u0142asny rozw\u00f3j poznawczy. Uczenie si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie coraz cz\u0119\u015bciej przestaje by\u0107 wyborem, a staje si\u0119 warunkiem funkcjonowania w \u015bwiecie, kt\u00f3ry nieustannie si\u0119 przekszta\u0142ca.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Czym jest lifelong learning \u2013 pr\u00f3ba definicji<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Je\u015bli zada\u0107 pytanie, czym jest lifelong learning i co to znaczy <\/strong>w praktyce, najprostsza odpowied\u017a mo\u017ce by\u0107 niewystarczaj\u0105ca. To nie tylko nauka przez ca\u0142e \u017cycie<\/strong>, lecz raczej spos\u00f3b rozumienia w\u0142asnej obecno\u015bci w \u015bwiecie jako procesu. Jedna z najbardziej uznanych definicji lifelong learningu<\/strong> pochodzi z dokument\u00f3w Komisji Europejskiej Making a European Area of <\/em>Lifelong Learning<\/em><\/strong> a Reality<\/em>:<\/p>\n\n\n\n

\n

Wszelka aktywno\u015b\u0107 edukacyjna podejmowana przez ca\u0142e \u017cycie, maj\u0105ca na celu rozwijanie wiedzy, umiej\u0119tno\u015bci i kompetencji w wymiarze osobistym, obywatelskim, spo\u0142ecznym i\/lub zawodowym.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

W uj\u0119ciu naukowym opartym na literaturze pedagogicznej lifelong learning<\/strong> (skr\u00f3t LLL)<\/strong> to proces ci\u0105g\u0142ego uczenia si\u0119 obejmuj\u0105cy ca\u0142e \u017cycie cz\u0142owieka, realizowany w r\u00f3\u017cnych formach \u2013 formalnych, pozaformalnych i nieformalnych. W praktyce lifelong learning<\/strong> zaczyna si\u0119 tam, gdzie ko\u0144czy si\u0119 my\u015blenie o edukacji jako o etapie. Nie jest przed\u0142u\u017ceniem szko\u0142y ani substytutem studi\u00f3w. Jest raczej decyzj\u0105, by nie uznawa\u0107 w\u0142asnych kompetencji za ostateczne.<\/p>\n\n\n\n

Idea uczenia si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie \u2013 mi\u0119dzy staro\u017cytno\u015bci\u0105 a wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u0105<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Cho\u0107 termin lifelong learning<\/strong> wszed\u0142 do j\u0119zyka wsp\u00f3\u0142czesnej debaty o edukacji, rozwoju i rynku pracy, to sama idea uczenia si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie<\/strong> ma znacznie g\u0142\u0119bsze korzenie. Jej \u017ar\u00f3de\u0142 nale\u017cy szuka\u0107 w filozofii staro\u017cytnej. <\/p>\n\n\n\n

Konfucjusz widzia\u0142 w nauce drog\u0119 do harmonii spo\u0142ecznej i osobistej doskona\u0142o\u015bci. Sokrates uczyni\u0142 z niewiedzy punkt wyj\u015bcia dla poznania. Platon traktowa\u0142 rozw\u00f3j intelektualny jako warunek uczestnictwa w \u017cyciu polis, a Seneka pisa\u0142 o kszta\u0142towaniu siebie jako zadaniu, kt\u00f3re nie ko\u0144czy si\u0119 wraz z wiekiem. W tej filozoficznej perspektywie kszta\u0142cenie przez ca\u0142e \u017cycie<\/strong> przestaje by\u0107 narz\u0119dziem, a staje si\u0119 trwa\u0142\u0105 postaw\u0105 wobec w\u0142asnego rozwoju.W XX wieku koncepcja uczenia si\u0119 doros\u0142ych zosta\u0142a rozwini\u0119ta i usystematyzowana m.in. przez Malcolma S. Knowlesa, kt\u00f3ry w teorii andragogiki podkre\u015bla\u0142 znaczenie autonomii osoby ucz\u0105cej si\u0119 oraz rol\u0119 do\u015bwiadczenia w procesie edukacji. Z kolei R.J. Kidd analizowa\u0142 wp\u0142yw ci\u0105g\u0142ego uczenia si\u0119 na rozw\u00f3j spo\u0142eczny i zdolno\u015b\u0107 jednostek do funkcjonowania w zmieniaj\u0105cych si\u0119 warunkach gospodarczych. Wraz z raportami UNESCO i OECD z lat 70. XX wieku oraz p\u00f3\u017aniejszymi dokumentami Unii Europejskiej lifelong learning <\/strong>zaczyna funkcjonowa\u0107 jako element strategii rozwoju spo\u0142ecznego i gospodarczego. To w\u0142a\u015bnie wtedy idea ta przestaje by\u0107 wy\u0142\u0105cznie koncepcj\u0105 teoretyczn\u0105, a zaczyna pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 narz\u0119dzia polityki publicznej.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego warto uczy\u0107 si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Pytanie o sens lifelong learningu<\/strong> powraca szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto w momentach prze\u0142omu \u2013 zmiany pracy, kryzysu, decyzji o dalszym kszta\u0142ceniu. W rzeczywisto\u015bci jednak nie dotyczy ono pojedynczych sytuacji, lecz ca\u0142ej trajektorii \u017cycia. Koncepcja VUCA (Volatility, Uncertainty, Complexity, Ambiguity), wywodz\u0105ca si\u0119 z analiz strategicznych U.S. Army War College, opisuje rzeczywisto\u015b\u0107 charakteryzuj\u0105c\u0105 si\u0119 zmienno\u015bci\u0105, niepewno\u015bci\u0105, z\u0142o\u017cono\u015bci\u0105 i niejednoznaczno\u015bci\u0105. W takim uj\u0119ciu tradycyjne rozumienie stabilno\u015bci i przewidywalno\u015bci traci na znaczeniu, poniewa\u017c zar\u00f3wno organizacje, jak i jednostki funkcjonuj\u0105 dzi\u015b w \u015brodowisku coraz trudniejszym do przewidzenia. Lifelong learning<\/strong> pozwala t\u0119 niestabilno\u015b\u0107 oswoi\u0107. Nie poprzez iluzj\u0119 kontroli, lecz poprzez zdolno\u015b\u0107 adaptacji. Osoba, kt\u00f3ra traktuje uczenie si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie<\/strong> jako element swojej codzienno\u015bci, nie tyle przewiduje zmiany, ile jest na nie przygotowana.<\/p>\n\n\n\n

Lifelong learning na rynku pracy \u2013 mi\u0119dzy konieczno\u015bci\u0105 a przewag\u0105<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Je\u017celi istnieje obszar, w kt\u00f3rym LLL <\/strong>przejawia swoj\u0105 najbardziej pragmatyczn\u0105 warto\u015b\u0107, to jest nim w\u0142a\u015bnie rynek pracy. Raporty dotycz\u0105ce przysz\u0142o\u015bci rynku pracy wskazuj\u0105, \u017ce wiele zawod\u00f3w ulegnie transformacji, a rozw\u00f3j technologii b\u0119dzie wymaga\u0142 nabywania nowych kompetencji. Jednocze\u015bnie pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe role, kt\u00f3re wymagaj\u0105 nie tylko okre\u015blonych kompetencji, lecz przede wszystkim zdolno\u015bci ich szybkiego rozwijania i aktualizowania.<\/p>\n\n\n\n

W tej sytuacji lifelong learning <\/strong>nie jest ju\u017c tylko dodatkowym atutem, ale staje si\u0119 warunkiem utrzymania konkurencyjno\u015bci. Osoby, kt\u00f3re konsekwentnie rozwijaj\u0105 kompetencje, nie tylko \u0142atwiej znajduj\u0105 zatrudnienie, lecz tak\u017ce cz\u0119\u015bciej zmieniaj\u0105 \u015bcie\u017cki kariery w spos\u00f3b \u015bwiadomy, a nie wymuszony. Naturalnym uzupe\u0142nieniem tej strategii s\u0105 studia podyplomowe<\/a>, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 szybko aktualizowa\u0107 wiedz\u0119 i dostosowywa\u0107 j\u0105 do aktualnych potrzeb rynku.<\/p>\n\n\n\n

Lifelong learning a zdrowie \u2013 mniej oczywisty wymiar rozwoju<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Rzadziej m\u00f3wi si\u0119 o tym, \u017ce nauka przez ca\u0142e \u017cycie<\/strong> ma wymiar wykraczaj\u0105cy poza rynek pracy. Tymczasem badania nad funkcjonowaniem m\u00f3zgu wskazuj\u0105, \u017ce aktywno\u015b\u0107 poznawcza sprzyja utrzymaniu jego plastyczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Lifelong learning<\/strong> wp\u0142ywa na:<\/p>\n\n\n\n